Suplementy z kofeiną w proszku poza zakazem dla nieletnich. MZ analizuje możliwe zmiany

Suplementy z kofeiną i tauryną sprzedawane w postaci proszku mogą pozostawać poza ustawowym zakazem sprzedaży napojów energetyzujących osobom poniżej 18. roku życia. Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła uwagę na produkty o składzie i sposobie użycia zbliżonym do energetyków, które ze względu na inną postać nie mieszczą się w obecnej definicji ustawowej. Ministerstwo Zdrowia zbiera stanowiska kilku instytucji i analizuje możliwość wprowadzenia dodatkowych ograniczeń, ale nie przedstawiło dotychczas projektu zmiany prawa.

Sprawa dotyczy produktów sprzedawanych przez internet w postaci saszetek z proszkiem zawierającym wysokie ilości kofeiny i tauryny. Jak informuje Biuro Rzecznika Praw Dziecka, zgłoszenie dotyczyło sprzedaży bez weryfikacji wieku kupującego.

Po interwencji RPD przeprowadzono kontrolę sanitarno-interwencyjną. Wykazała ona nieprawidłowości, a sprzedawcę zobowiązano do zmiany regulaminu oraz wdrożenia bramki wiekowej w sklepie internetowym. Problem okazał się jednak szerszy niż sposób działania jednego sprzedawcy – dotyczy samej konstrukcji obowiązujących przepisów.

Suplementy z kofeiną nie mieszczą się w obecnej definicji energetyku

Ustawa o zdrowiu publicznym nie wprowadza generalnego zakazu sprzedaży osobom niepełnoletnim wszystkich produktów zawierających kofeinę lub taurynę.

Za napój z dodatkiem kofeiny lub tauryny uznaje wyrób w postaci napoju, będący środkiem spożywczym, należący do określonych kategorii PKWiU, zawierający kofeinę w ilości przekraczającej 150 mg/l lub taurynę – z wyłączeniem substancji występujących w nim naturalnie.

Dopiero tak zdefiniowanych produktów dotyczy zakaz sprzedaży osobom poniżej 18. roku życia, w jednostkach systemu oświaty oraz w automatach.

RPD zwraca uwagę, że produkt w postaci proszku, wprowadzony do obrotu jako suplement diety, nie mieści się w tej definicji. Może więc zawierać kofeinę i taurynę oraz po przygotowaniu funkcjonalnie przypominać napój energetyzujący, pozostając jednocześnie poza ustawowym zakazem dotyczącym energetyków.

To właśnie tę różnicę Rzeczniczka określa jako lukę wymagającą analizy.

Forma produktu staje się elementem regulacyjnym

Dla producentów jest to ważny przykład pokazujący, że o zakresie obowiązków nie decyduje wyłącznie receptura.

Znaczenie mają również postać produktu, jego kwalifikacja prawna oraz sposób wprowadzenia do obrotu. Proszek przeznaczony do rozpuszczenia może być używany podobnie jak gotowy napój, ale z punktu widzenia obecnych przepisów pozostaje inną formą produktu.

Dla działów R&D i regulatory affairs oznacza to, że decyzja o wyborze formy – napoju, shota, proszku czy saszetki – może mieć konsekwencje wykraczające poza technologię produkcji i oczekiwania konsumenta.

Wraz z rosnącymi wymaganiami dotyczącymi rynku suplementów rozwój receptury coraz silniej łączy się z technologią produkcji, kontrolą jakości i dokumentacją procesu, dlatego ocena regulacyjna powinna pojawiać się już na etapie developmentu produktu. rozwój receptury coraz silniej łączy się z technologią produkcji, kontrolą jakości i dokumentacją procesu

Ministerstwo Zdrowia rozpoczęło analizę, ale nie ma projektu ustawy

Ministerstwo Zdrowia zwróciło się o przeprowadzenie analizy problemu m.in. do Głównego Inspektora Sanitarnego, Prezesa UOKiK, Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH-PIB, Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, Biura do spraw Substancji Chemicznych oraz konsultanta krajowego w dziedzinie zdrowia publicznego.

Instytucje mają ocenić zasadność i możliwość wprowadzenia dodatkowych ograniczeń dotyczących sprzedaży osobom małoletnim produktów zawierających kofeinę lub taurynę.

Po otrzymaniu stanowisk resort ma przeprowadzić szczegółową analizę zebranych opinii i rekomendacji. Ministerstwo zapowiedziało również, że o wynikach prac i dalszych działaniach poinformuje RPD.

Na obecnym etapie nie ma więc projektu nowelizacji. Nie określono nowego limitu kofeiny, sposobu kwalifikowania suplementów ani terminu potencjalnego wejścia nowych zasad w życie.

Dla producentów to istotne rozróżnienie: mamy do czynienia z rozpoczęciem analizy regulacyjnej, a nie z przyjętą decyzją o rozszerzeniu zakazu.

Rozszerzenie zakazu może być bardziej skomplikowane, niż się wydaje

Ministerstwo zwraca uwagę, że objęcie ograniczeniami wszystkich produktów zawierających kofeinę lub taurynę mogłoby oddziaływać szerzej niż tylko na suplementy przypominające energetyki.

Resort wskazuje, że takie rozwiązanie wykraczałoby poza regulacje odnoszące się wyłącznie do żywności i mogłoby wpływać na szereg obszarów działalności gospodarczej. Dlatego ewentualne działania legislacyjne mają zostać poprzedzone pogłębioną analizą problemu, oceną dowodów naukowych oraz analizą skutków regulacji.

Kluczowe stanie się więc ewentualne zdefiniowanie produktów objętych ograniczeniem.

Znaczenie może mieć nie tylko sama obecność kofeiny lub tauryny, ale także ich ilość, zalecana porcja, postać produktu lub sposób przygotowania. Na obecnym etapie są to jednak możliwe warianty konstrukcji przyszłych przepisów, a nie rozwiązania przedstawione przez Ministerstwo.

E-commerce może znaleźć się w centrum potencjalnych zmian

Przypadek opisany przez RPD zwraca uwagę również na kanał sprzedaży.

Jeżeli określona grupa suplementów zostałaby w przyszłości objęta ograniczeniem wiekowym, konsekwencje mogłyby dotyczyć nie tylko składu czy oznakowania produktu, lecz również sposobu weryfikowania wieku klienta w sklepach internetowych.

To ważne dla właścicieli marek, dystrybutorów, marketplace’ów i producentów kontraktowych. W modelu private label odpowiedzialność za technologiczne wykonanie produktu i sposób jego sprzedaży może znajdować się po różnych stronach łańcucha.

Właśnie dlatego regulacje dotyczące suplementów coraz częściej przestają być wyłącznie problemem działu prawnego. Mogą wpływać na R&D, produkcję, pakowanie, sprzedaż i rozwiązania e-commerce.

Na razie monitoring, nie reformulacja

Na obecnym etapie nie ma podstaw, aby na podstawie odpowiedzi MZ rozpoczynać reformulację produktów.

Producenci mogą natomiast przeanalizować portfolio pod kątem preparatów zawierających wysokie ilości kofeiny lub tauryny, szczególnie oferowanych w proszku i przeznaczonych do przygotowania napoju.

Jeżeli Ministerstwo przejdzie od analizy do formalnych prac legislacyjnych, najważniejszym elementem projektu będzie definicja produktów objętych ograniczeniem. Dopiero ona pozwoli ocenić realną skalę wpływu na producentów i właścicieli marek.

---

Opracowanie własne na podstawie:

Rzecznik Praw Dziecka, „Sprzedaż dzieciom energetyków. MZ odpowiada RPD”, 8 października 2026 r.
Otwórz komunikat RPD

Ministerstwo Zdrowia, odpowiedź z 8 października 2026 r. dotycząca produktów zawierających kofeinę i taurynę.
Otwórz pismo Ministerstwa Zdrowia – PDF

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym – art. 12l–12n.
Otwórz tekst jednolity ustawy w ELI