Barometr Zakupów 2025. Jak naprawdę funkcjonują zakupy w orgaznizacjach w Polsce

Big Fish Barometr Zakupów 2025 to jedno z największych badań opisujących praktykę działania funkcji zakupowych w Polsce. Raport powstał na podstawie odpowiedzi blisko 600 osób pracujących w zakupach – od specjalistów po dyrektorów odpowiedzialnych za strategiczne decyzje zakupowe.

Ponad 80 procent respondentów pełni role taktyczne i strategiczne, takie jak Procurement Manager, Category Manager, Senior Buyer czy Dyrektor Zakupów. Znaczna część uczestników badania pracuje w organizacjach o strukturach regionalnych i globalnych, często działających w ramach międzynarodowych grup kapitałowych. W takich środowiskach funkcja zakupów funkcjonuje w wielopoziomowych procesach decyzyjnych i odpowiada za istotną część kosztów operacyjnych przedsiębiorstwa. Tak skonstruowana próba badawcza pozwala spojrzeć zarówno na codzienną praktykę operacyjną zespołów zakupowych, jak i na sposób osadzania zakupów w strukturach decyzyjnych organizacji.

Dwa dominujące modele funkcjonowania zakupów

Jednym z najbardziej wyraźnych wniosków z badania jest silna polaryzacja sposobu funkcjonowania zakupów. W praktyce można mówić o dwóch dominujących modelach.

Około 40 procentorganizacji działa bliżej modelu partnerskiego. W takim układzie zakupy są angażowane stosunkowo wcześnie, uczestniczą w definiowaniu potrzeb biznesowych i mają wpływ na wybór kierunku działania.

Pozostałe 60 procent organizacji funkcjonuje w modelu reaktywnym. W tym przypadku zespoły zakupowe pojawiają się w procesie dopiero na etapie wyboru dostawcy lub negocjacji warunków handlowych. Zakres wpływu na wcześniejsze decyzje jest ograniczony. Różnica między tymi modelami przekłada się na sposób zarządzania kosztami, poziom kontroli nad ryzykiem kontraktowym oraz możliwości kształtowania długofalowych relacji z dostawcami.

Moment włączania zakupów w proces decyzyjny

Badanie pokazuje również, jak rzadko zakupy uczestniczą w najwcześniej- szych etapach decyzji biznesowych. Jedynie około 15 procent organizacji angażuje funkcję zakupów już na etapie planowania i definiowania potrzeb. W większości firm zakupy pojawiają się znacznie później. Około 60 procent respondentów wskazuje, że zespoły zakupowe są włączane dopiero przy wyborze dostawcy lub podczas negocjacji.

Z perspektywy zarządzania kosztami i ryzykiem jest to moment, w którym część decyzji została już wcześniej przesądzona. Ogranicza to możliwość wpływania na strukturę kosztów całkowitych, wybór modelu współpracy z dostawcą czy kształtowanie warunków kontraktowych.

Wynagrodzenia w zakupach – duże rozpiętości

Barometr pokazuje bardzo duże zróżnicowanie wynagrodzeń w zakupach. Na porównywalnych stanowiskach różnice płacowe sięgają od 50 do 70 procent.

W praktyce oznacza to, że osoby o podobnym doświadczeniu i tytule stanowiska mogą funkcjonować w zupełnie różnych rolach organizacyjnych.

Category Manager może otrzymywać wynagrodzenie od około 14 000 do 35 000 zł brutto miesięcznie, w zależności od zakresu decyzji i rodzaju organizacji. Dyrektor Zakupów lub CPO osiąga poziomy od około 30 000 do 50 000 zł i więcej w sytuacji, gdy odpowiada za strategiczne decyzje i wpływa na wynik finansowy przedsiębiorstwa. Najważniejszym czynnikiem różnicującym nie jest sama nazwa stanowiska, lecz zakres wpływu na decyzje biznesowe oraz odpowiedzialność za wynik.

Skala organizacji, a poziom wynagrodzeń

Wyniki badania pokazują również zależność między skalą organizacji a poziomem wynagrodzeń.

W firmach zatrudniających do 250 pracowników wynagrodzenia bazowe w zakupach są średnio o 25–30 procent niższe od mediany rynkowej. W organizacjach liczących powyżej 500–1000 pracowników wynagrodzenia rosną przeciętnie o 35–40 procent, a w rolach strategicznych nawet o 50–60 procent.

Skala przedsiębiorstwa wpływa więc na poziom wynagrodzeń, jednak nie jest jedynym czynnikiem. Istotną rolę odgrywa również sposób organizacji funkcji zakupowej i zakres jej wpływu na decyzje biznesowe.

Jak postrzeganie zakupów wpływa na zespoły

Badanie pokazuje wyraźny związek między postrzeganiem zakupów przez zarząd a sytuacją zespołów zakupowych.

W organizacjach, w których zakupy traktowane są jako partner decyzyjny:

• wynagrodzenia są średnio o 18–25 procent wyższe,
• systemy premiowe częściej odnoszą się do realnych efektów biznesowych,

• jedynie około 18 procent respondentów deklaruje rozważanie zmiany pracy.

W środowiskach, w których zakupy pełnią głównie rolę wsparcia operacyjnego, skłonność do zmiany pracy rośnie do około 45 procent.

Kompetencje jako czynnik różnicujący

Barometr wskazuje również na rosnące znaczenie kompetencji decyzyjnych i analitycznych. Respondenci rozwijający umiejętności analizy kosztów, zarządzania kategoriami, pracy na danych oraz rozumienia finansów przedsiębiorstwa osiągają wynagrodzenia średnio o 10–15 procent wyższe od mediany rynkowej.

Coraz większe znaczenie mają także kompetencje związane z formułowaniem rekomendacji dla biznesu oraz udziałem w procesach decyzyjnych.

Kto szczególnie skorzysta z raportu

Barometr Zakupów 2025 jest źródłem wiedzy nie tylko dla osób pracujących w działach zakupów. Wnioski z badania mają bezpośrednie znaczenie dla kilku grup decyzyjnych w organizacjach.

Dla działów HR raport stanowi punkt odniesienia przy wycenie ról, projektowaniu systemów wynagrodzeń i planowaniu rekrutacji. Dla zarządów i kadry menedżerskiej dostarcza informacji o tym, w jaki sposób organizacja funkcji zakupowej wpływa na koszty, ryzyko i stabilność operacyjną przedsiębiorstwa. Raport może być także użytecznym narzędziem dla liderów biznesowych współpracujących z zakupami. Pokazuje bowiem, w jaki sposób decyzje strukturalne dotyczące miejsca funkcji zakupowej w organizacji przekładają się na jej realny wpływ na wynik firmy.