Farmakopea Europejska wprowadzi nowe badania immunoglobulin. Trzy metody do kontroli aktywności prokoagulacyjnej

Europejska Farmakopea rozszerza wymagania dotyczące kontroli preparatów immunoglobulin. EDQM poinformowała 10 sierpnia 2026 r. o przyjęciu nowego rozdziału ogólnego 2.6.42 „Test for procoagulant activity in immunoglobulin preparations”, który opisuje trzy metody wykrywania aktywności prokoagulacyjnej. Zmienione zostaną również monografie immunoglobuliny ludzkiej do podania dożylnego i podskórnego. Nowe teksty znajdą się w wydaniu 13.3 Farmakopei Europejskiej, planowanym na październik 2026 r., i zaczną obowiązywać 1 lipca 2027 r.

Aktywność prokoagulacyjna pod dokładniejszą kontrolą

Zmiana dotyczy jednego z istotnych parametrów bezpieczeństwa produktów immunoglobulinowych. Aktywność prokoagulacyjna może być związana przede wszystkim z obecnością aktywowanego czynnika krzepnięcia XI – FXIa – w preparacie.

Nowy rozdział Farmakopei Europejskiej opisuje trzy podejścia analityczne. Pierwszym jest chromogenic substrate assay, czyli metoda chromogenna CSA, ukierunkowana na oznaczanie FXIa. Dwa pozostałe badania – thrombin generation assay (TGA) oraz non-activated partial thromboplastin time (NAPTT) – pozwalają oceniać aktywność prokoagulacyjną szerzej i mogą wykrywać również inne potencjalne zanieczyszczenia o takim działaniu.

Nie chodzi przy tym wyłącznie o dodanie trzech nazw metod do monografii. EDQM uwzględniła także wskazówki dotyczące ich praktycznego wdrażania, m.in. postępowania z efektami matrycy, stosowania odpowiednich kontroli oraz doboru osocza wykorzystywanego jako substrat w badaniu.

To szczególnie istotne w przypadku produktów biologicznych, gdzie sama obecność zwalidowanej metody nie rozwiązuje wszystkich problemów analitycznych. Skład badanego preparatu może wpływać na wynik oznaczenia, dlatego sposób przygotowania próbki, materiały kontrolne oraz parametry zastosowanej metody mają bezpośrednie znaczenie dla wiarygodności uzyskanych danych.

Zmienią się również dwie monografie immunoglobulin

Nowy rozdział 2.6.42 będzie powiązany z dwiema zmienionymi monografiami: „Human normal immunoglobulin for intravenous administration” (0918) oraz „Human normal immunoglobulin for subcutaneous administration” (2788).

Obie monografie będą odwoływać się do nowego rozdziału dotyczącego aktywności prokoagulacyjnej. Wszystkie trzy teksty mają zostać opublikowane w Ph. Eur. 13.3 w październiku 2026 r., natomiast ich data wejścia w życie została ustalona na 1 lipca 2027 r.

Daje to producentom i laboratoriom kilkumiesięczny okres na analizę nowych zapisów, ocenę obecnych procedur oraz przygotowanie się do ich stosowania.

W praktyce może to oznaczać konieczność porównania metod już wykorzystywanych w kontroli jakości z wymaganiami nowego rozdziału, przeglądu walidacji lub weryfikacji metod oraz oceny dostępności odpowiednich materiałów kontrolnych i osocza.

Zakres koniecznych zmian będzie oczywiście zależał od aktualnego systemu analitycznego danego producenta. EDQM nie wskazuje, że każde laboratorium będzie musiało wdrożyć wszystkie trzy metody jednocześnie.

Rozdział powstał na podstawie badań międzylaboratoryjnych

Przygotowanie nowych zapisów poprzedziły badania współpracy międzylaboratoryjnej. EDQM informuje, że rozdział opracowano na podstawie dwóch collaborative studies.

Pierwsze dotyczyło metody chromogennej CSA. Wyniki tej pracy zostały już opisane w „Pharmeuropa Bio & Scientific Notes”. Drugie badanie dotyczyło thrombin generation assay, a jego wyniki mają zostać przedstawione w odrębnej publikacji.

Prace nad nowym rozdziałem były prowadzone już wcześniej. W lipcu 2025 r. projekt został skierowany do konsultacji publicznych w ramach Pharmeuropa 37.3. Już na tym etapie zaproponowano CSA, TGA i NAPTT oraz równoległą rewizję dwóch monografii immunoglobulin. Po zakończeniu procesu konsultacyjnego rozwiązanie przechodzi teraz do Farmakopei Europejskiej.

Nowe wymagania będą miały znaczenie dla laboratoriów QC

Dla producentów preparatów osoczopochodnych najważniejsza jest możliwość ujednolicenia podejścia do oceny aktywności prokoagulacyjnej.

Wprowadzenie rozdziału ogólnego daje wspólną farmakopealną podstawę dla wykonywania badań, które dotychczas mogły być prowadzone z wykorzystaniem różnych procedur i warunków analitycznych. Znaczenie ma szczególnie opis postępowania z efektami matrycy oraz wymagania dotyczące kontroli, ponieważ czynniki te mogą wpływać na porównywalność wyników.

Dla działów kontroli jakości okres do 1 lipca 2027 r. będzie czasem na ocenę gotowości laboratorium. W zależności od stosowanych obecnie metod może być potrzebny przegląd procedur SOP, wyposażenia, odczynników, kwalifikacji personelu oraz dokumentacji walidacyjnej.

Zmiana ma też znaczenie dla producentów działających na kilku rynkach. Metody zapisane w Farmakopei Europejskiej zapewniają wspólny punkt odniesienia dla krajów będących stronami Konwencji o opracowaniu Farmakopei Europejskiej i mogą ograniczać różnice w podejściu do kontroli tego samego parametru jakościowego.

Nie jest to więc nowa metoda badawcza w sensie naukowym, ale przede wszystkim nowy, ujednolicony standard farmakopealny, który porządkuje sposób kontroli aktywności prokoagulacyjnej w preparatach immunoglobulinowych.