Ekstrakt z Curcuma longa standaryzowany na turmeronole i bisakuron oceniono w badaniu funkcji poznawczych

Specyficzny ekstrakt z kłącza Curcuma longa, którego charakterystykę oparto na zawartości turmeronoli A i B oraz bisakuronu, został oceniony w 24-tygodniowym badaniu klinicznym z udziałem zdrowych osób w wieku od 40 do 69 lat. W grupie stosującej badany preparat odnotowano wyższe wyniki w wybranych testach orientacji i uwagi. Nie wykazano jednak istotnej różnicy dla głównego punktu końcowego, którym była pamięć złożona.

Wyniki nie pozwalają zatem na formułowanie szerokich wniosków dotyczących wpływu ekstraktu na funkcje poznawcze. Z perspektywy przemysłu suplementów diety badanie zwraca jednak uwagę na rozwój surowców z kurkumy wykraczających poza tradycyjną standaryzację na kurkuminoidy oraz na znaczenie precyzyjnej charakterystyki procesu ekstrakcji i profilu chemicznego składnika.

Materiał omawiający badanie został opublikowany 4 sierpnia 2026 roku przez serwis Mindbodygreen. Pierwotne wyniki ukazały się 30 lipca 2026 roku w czasopiśmie „Frontiers in Nutrition”.

Surowiec różnił się od standardowych ekstraktów kurkumy

Badany preparat nie był klasycznym ekstraktem z kurkumy standaryzowanym przede wszystkim na wysoką zawartość kurkuminy lub sumy kurkuminoidów. Zastosowano połączenie dwóch frakcji otrzymanych z tego samego surowca roślinnego, ale przy wykorzystaniu różnych metod ekstrakcji.

Pierwszą frakcję stanowił ekstrakt wodny. Kłącza Curcuma longa ekstrahowano przez godzinę w temperaturze 98°C, a następnie uzyskany materiał zagęszczano, łączono z dekstryną i poddawano suszeniu rozpyłowemu.

Druga frakcja powstawała z wykorzystaniem dwutlenku węgla w stanie nadkrytycznym. Proces prowadzono przez sześć godzin w temperaturze 65°C i przy ciśnieniu 150 barów. Po zagęszczeniu ekstrakt łączono z olejem roślinnym i filtrowano przez membranę o wielkości porów 1 µm.

Połączenie obu frakcji tworzyło badany preparat oznaczony w publikacji jako CLE. Jako związki charakterystyczne dla ekstraktu wskazano turmeronol A, turmeronol B oraz bisakuron.

Z punktu widzenia technologii surowców roślinnych jest to istotne rozróżnienie. Wyników badania nie można bezpośrednio przenosić na dowolny proszek z kurkumy, klasyczny ekstrakt kurkuminowy ani produkt zawierający podobną masę surowca. Znaczenie mają zarówno parametry ekstrakcji, jak i uzyskany profil chemiczny oraz zawartość określonych markerów w dziennej porcji.

Badanie objęło 40 zdrowych uczestników

Randomizowane, podwójnie zaślepione i kontrolowane placebo badanie przeprowadzono z udziałem 40 kobiet i mężczyzn w wieku od 40 do 69 lat. U uczestników stwierdzono subtelne osłabienie wybranych funkcji poznawczych, pozostające jednak w zakresie uznawanym za prawidłowy.

Nie były to osoby z rozpoznanym otępieniem, łagodnymi zaburzeniami poznawczymi ani pacjenci leczeni z powodu chorób neurologicznych. Ma to znaczenie przy interpretacji wyników, ponieważ badanie dotyczyło zdrowej populacji, a nie zastosowania terapeutycznego.

Uczestników przydzielono do dwóch grup liczących po 20 osób. Przez 24 tygodnie przyjmowali codziennie dwie kapsułki zawierające badany ekstrakt albo placebo. Oceny funkcji poznawczych przeprowadzono przed rozpoczęciem interwencji, a następnie po 12 i 24 tygodniach.

Dzienna porcja dwóch kapsułek miała masę 0,96 g i dostarczała:

• 400 µg bisakuronu,
• 100 µg turmeronolu A,
• 100 µg turmeronolu B.

Podane wartości odnoszą się do konkretnego preparatu użytego w badaniu. Nie stanowią uniwersalnego poziomu standaryzacji dla wszystkich ekstraktów z Curcuma longa.

Różnice zaobserwowano w testach orientacji i uwagi

Do oceny funkcji poznawczych wykorzystano kilka narzędzi, w tym system Cognitrax, japońską wersję Montreal Cognitive Assessment oraz test oparty na śledzeniu ruchu gałek ocznych.

Po 24 tygodniach grupa przyjmująca ekstrakt uzyskała wyższy wynik w obszarze orientacji zarówno w teście MoCA-J, jak i w ocenie eye-tracking. W badaniu wykorzystującym śledzenie wzroku stwierdzono także wyższy wynik dotyczący uwagi.

Orientacja obejmuje zdolność właściwego rozpoznawania czasu, miejsca i własnej sytuacji. Uwaga odnosi się natomiast do zdolności koncentracji na istotnych bodźcach i ograniczania wpływu czynników rozpraszających.

Autorzy wskazali, że są to funkcje ważne z perspektywy codziennego funkcjonowania. Badanie nie oceniało jednak wpływu ekstraktu na zapobieganie otępieniu, leczenie zaburzeń poznawczych ani przebieg chorób neurologicznych.

Główny punkt końcowy nie wykazał różnicy

Najważniejszym ograniczeniem badania jest brak statystycznie istotnej różnicy dla głównego punktu końcowego. Był nim wynik pamięci złożonej oceniany za pomocą systemu Cognitrax.

W tym obszarze nie wykazano przewagi ekstraktu nad placebo. Różnice dotyczące orientacji i uwagi odnosiły się do wyników drugorzędowych.

Łącznie analizowano 35 punktów końcowych związanych z różnymi aspektami funkcji poznawczych. Istotne różnice pomiędzy grupami stwierdzono w dwóch obszarach po 24 tygodniach. Autorzy określili te obserwacje jako eksploracyjne, zwracając uwagę na ograniczoną liczebność próby i potrzebę dalszej weryfikacji.

Dla działów R&D oznacza to, że publikacja może stanowić podstawę do projektowania kolejnych badań, ale nie jest jeszcze wystarczająca do formułowania ogólnych wniosków o skuteczności ekstraktu w poprawie funkcji poznawczych.

Mechanizm działania pozostaje do potwierdzenia

Autorzy publikacji wskazali na możliwy związek obserwowanych wyników z właściwościami przeciwzapalnymi turmeronoli i bisakuronu. Wcześniejsze badania przedkliniczne sugerowały wpływ tych związków między innymi na aktywność komórek mikrogleju oraz szlaki związane z NF-κB i ekspresją mediatorów stanu zapalnego.

W omawianym badaniu nie przeprowadzono jednak analiz pozwalających bezpośrednio potwierdzić taki mechanizm u uczestników. Nie zastosowano obrazowania ani markerów umożliwiających ocenę procesów neurozapalnych.

Możliwy mechanizm powinien być zatem traktowany jako hipoteza, a nie jako wyjaśnienie potwierdzone w badaniu klinicznym. Obserwowane różnice w testach poznawczych nie są automatycznie dowodem działania przeciwzapalnego w obrębie ośrodkowego układu nerwowego.

Ocena bezpieczeństwa podczas 24 tygodni

Podczas badania nie zgłoszono zdarzeń niepożądanych w żadnej z grup. W analizowanych parametrach hematologicznych, biochemicznych, badaniach moczu i ocenach fizykalnych nie stwierdzono zmian uznanych za istotne medycznie i związane z przyjmowanym preparatem.

Dane dotyczą jednak niewielkiej, wyselekcjonowanej grupy zdrowych osób oraz konkretnego ekstraktu stosowanego przez sześć miesięcy. Nie należy ich automatycznie odnosić do innych surowców z kurkumy, wyższych dawek, dłuższego okresu suplementacji ani populacji z chorobami przewlekłymi.

Brak zgłoszonych działań niepożądanych w tej próbie nie zastępuje pełnej oceny bezpieczeństwa produktu ani analizy możliwych interakcji z lekami i innymi składnikami receptury.

Znaczenie dla prac formulacyjnych

Badanie pokazuje, że rozwój składników z Curcuma longa nie musi ograniczać się do zwiększania zawartości kurkuminy ani poprawy jej biodostępności. Alternatywnym kierunkiem może być pozyskiwanie i charakteryzowanie innych frakcji obecnych w kłączu, w tym związków lotnych i rozpuszczalnych w odmiennych układach ekstrakcyjnych.

Dla producentów suplementów diety podstawowe określenie „ekstrakt z kurkumy” nie jest wystarczające do oceny równoważności surowców. Podczas kwalifikacji należy uwzględnić między innymi:

• część rośliny wykorzystaną do produkcji,
• gatunek i identyfikację botaniczną,
• zastosowany rozpuszczalnik,
• temperaturę, ciśnienie i czas ekstrakcji,
• sposób zagęszczania i suszenia,
• użyte nośniki,
• profil markerów chemicznych,
• zakres standaryzacji,
• stabilność związków podczas przechowywania,
• powtarzalność między partiami.

Jeżeli wyniki kliniczne wiązane są z zawartością turmeronoli i bisakuronu, specyfikacja ograniczona wyłącznie do kurkuminoidów nie będzie odpowiadała charakterystyce badanego składnika. Konieczne jest zastosowanie metod analitycznych pozwalających na identyfikację i ilościowe oznaczanie markerów właściwych dla konkretnego ekstraktu.

Istotna będzie również ocena wpływu nośników na właściwości technologiczne preparatu. Obecność dekstryny oraz oleju roślinnego może wpływać na gęstość nasypową, stabilność, sypkość, zachowanie podczas kapsułkowania i dostępność składników w gotowej formulacji.

Wyniki badania a komunikacja produktu

Publikacja badania klinicznego nie oznacza automatycznego uzyskania prawa do stosowania oświadczenia zdrowotnego. W Unii Europejskiej komunikacja dotycząca związku pomiędzy składnikiem żywności a zdrowiem podlega rozporządzeniu nr 1924/2006.

Dopuszczalność konkretnego oświadczenia należy każdorazowo weryfikować w unijnym rejestrze oraz w odniesieniu do warunków jego stosowania. Dotyczy to zarówno etykiety, strony internetowej, materiałów dla dystrybutorów, jak i komunikacji prowadzonej w mediach społecznościowych.

W przypadku wyników dotyczących funkcji poznawczych szczególnej ostrożności wymagają sformułowania odnoszące się do demencji, chorób neurologicznych, leczenia zaburzeń pamięci lub zapobiegania pogorszeniu funkcji poznawczych.

Omawiane badanie może być elementem dokumentacji naukowej konkretnego surowca i podstawą do dalszych prac badawczych. Jego niewielka skala, brak istotnego wyniku dla głównego punktu końcowego oraz drugorzędowy charakter zaobserwowanych różnic wymagają jednak zachowania ostrożności w komunikacji marketingowej.

Finansowanie badania i konflikt interesów

Badanie zostało sfinansowane przez House Wellness Foods Corp. Autorzy publikacji byli pracownikami tej firmy. Przedsiębiorstwo uczestniczyło w projektowaniu badania, dostarczyło kapsułki, współtworzyło manuskrypt i podjęło decyzję o przekazaniu go do publikacji.

Zbieranie i analizę danych powierzono zewnętrznej organizacji badawczej ORTHOMEDICO.

Finansowanie przemysłowe nie przesądza o jakości ani wiarygodności wyników, ale powinno zostać uwzględnione podczas oceny niezależności projektu. W połączeniu z małą liczbą uczestników oraz eksploracyjnym charakterem zaobserwowanych różnic uzasadnia potrzebę przeprowadzenia większych badań, najlepiej przez niezależne zespoły i z jednoznacznie zdefiniowanymi punktami końcowymi.

Badanie wskazuje interesujący kierunek rozwoju ekstraktów z Curcuma longa innych niż preparaty skoncentrowane głównie na kurkuminie. Z punktu widzenia branży jego najważniejszą wartością nie jest jednak gotowa deklaracja działania, lecz szczegółowa charakterystyka procesu technologicznego, określenie markerów chemicznych oraz wskazanie obszarów wymagających dalszej weryfikacji klinicznej.