Produkcja i maszyny
Nowoczesne postacie suplementów diety wychodzą poza kapsułkę. Co może wejść do produkcji w kolejnych latach?
Fot. została wygenerowana przez Magnific AI.
Nowoczesne postacie suplementów diety coraz wyraźniej wychodzą poza klasyczny podział na tabletkę, kapsułkę i softgel. Część rynku przesuwa się w stronę gummies, proszków, shotów, żeli i form przypominających żywność. Równolegle rozwijane są oral thin films oraz produkty personalizowane z wykorzystaniem druku 3D. Za zmianą formatu musi jednak nadążyć technologia produkcji. Nowa postać ma sens tylko wtedy, gdy producent potrafi utrzymać dawkę, stabilność, powtarzalność i jakość w całym okresie przydatności.
Pierwsza zmiana już się wydarzyła. Alternatywne formaty przestały być niszą i stały się pełnoprawną częścią rynku suplementów. Gummies są dziś rozwijane w wersjach wielowarstwowych, o różnych teksturach i coraz bardziej złożonych składach. W 2026 r. producenci surowców wskazują również na rozwój formatów reduced-sugar, sugar-free oraz produktów wykorzystujących bardziej zaawansowane systemy ochrony składników.
Równie ciekawy jest powrót proszków w znacznie bardziej zaawansowanej formie. Nie chodzi już tylko o duże opakowanie z miarką. Proszki coraz częściej projektuje się jako porcje jednostkowe, mieszanki do napojów i produkty instant. Dane przytaczane przez Glanbia pokazują, że udział proszków w globalnych premierach suplementów wzrósł z 12 proc. w latach 2020–2021 do 15 proc. w latach 2024–2025. Jednocześnie rozwój technologii surowcowych poprawia ich dyspergowalność, smak i stabilność.
Obok nich rozwijają się shoty, żele, miękkie formy do żucia oraz formaty zbliżone do żywności funkcjonalnej. Granica pomiędzy suplementem a wygodnym „formatem spożywczym” staje się coraz mniej widoczna z perspektywy użytkownika. Z punktu widzenia prawa suplement nadal pozostaje jednak żywnością w postaci dawki. Dyrektywa 2002/46/WE wymienia kapsułki, pastylki, tabletki, saszetki z proszkiem i ampułki z płynem, ale dopuszcza również inne podobne formy przeznaczone do przyjmowania w niewielkich odmierzanych ilościach.
Zmiana formatu nie usuwa problemów technologicznych. Często je zwiększa. Gummy wymaga kontroli temperatury, pH, aktywności wody i tekstury. Proszek wieloskładnikowy może mieć problem z segregacją i wilgocią. Shot wymaga stabilności w środowisku wodnym oraz kontroli smaku i interakcji pomiędzy składnikami.
Dlatego coraz większe znaczenie mają technologie, które pozwalają „przenieść” trudny składnik do nowej matrycy. Na portalu opisywaliśmy już, dlaczego stabilność suplementu należy analizować w całym cyklu życia produktu. Przy nowych postaciach ten problem staje się jeszcze ważniejszy.
Oral thin films mogą stworzyć zupełnie nowy format suplementu
Znacznie dalej od klasycznej tabletki znajdują się oral thin films, czyli cienkie filmy doustne. To elastyczne, bardzo cienkie struktury umieszczane na języku lub błonie śluzowej jamy ustnej. Technologia jest rozwijana od lat w farmacji, ale coraz więcej prac dotyczy jej wykorzystania także w nutraceutykach.
Przegląd opublikowany w „Biotechnology Advances” opisuje zastosowania OTF dla ekstraktów roślinnych, bioaktywnych cząsteczek, witamin, minerałów, peptydów oraz probiotyków. Autorzy wskazują m.in. na możliwość szybkiej dezintegracji, precyzyjnego dawkowania i wygodnego stosowania. Jednocześnie podkreślają znaczenie doboru substancji pomocniczych, technologii wytwarzania oraz podejścia Quality by Design.
Z punktu widzenia producenta film doustny nie jest więc po prostu „cienką tabletką”. Trzeba kontrolować równomierność rozprowadzenia składnika w materiale, właściwości mechaniczne filmu oraz jego zachowanie podczas przechowywania. Ograniczeniem może być również ilość substancji, którą da się umieścić w niewielkiej powierzchni.
Dlatego OTF wydaje się szczególnie interesujący dla składników stosowanych w relatywnie małych dawkach. Znacznie trudniej wyobrazić sobie w tej postaci kilka gramów kolagenu, kreatyny czy białka.
Największy potencjał mogą mieć więc produkty, w których liczy się mała objętość dawki, wygoda i szybka dezintegracja. Mogłyby to być wybrane witaminy, substancje roślinne czy bardziej skoncentrowane bioaktywne składniki.
Na tym etapie nie oznacza to jednak masowego odejścia od tabletek. Oral films wymagają jeszcze rozwiązania problemów związanych ze skalowaniem, stabilnością, pakowaniem i kwalifikacją regulacyjną konkretnego produktu. W przypadku form oddziałujących na błonę śluzową szczególnie ważna będzie też ocena, czy sposób działania i komunikacja produktu nadal mieszczą się w kategorii żywności.
Druk 3D przestaje być wyłącznie eksperymentem laboratoryjnym
Jeszcze bardziej interesujący kierunek stanowi produkcja suplementów metodami addytywnymi. Druk 3D pozwala zmienić logikę produkcji. Zamiast wytwarzać milion identycznych jednostek, można teoretycznie produkować dużą liczbę jednostek o różnych składach.
Ta idea zaczyna już wychodzić poza laboratoria. Brytyjska Rem3dy Health rozwija platformę do produkcji personalizowanych suplementów pod marką Nourished. Według danych przedstawionych przez firmę system pozwala produkować do 500 tys. personalizowanych dawek dziennie. Spółka deklaruje ponad 10 mln możliwych kombinacji formulacji. W czerwcu 2026 r. pozyskała 14 mln GBP finansowania na dalszy rozwój.
Technologia pozwala umieszczać różne składniki w osobnych warstwach jednego produktu. Ma to znaczenie nie tylko dla personalizacji. Fizyczne rozdzielenie substancji może ograniczać niepożądane interakcje pomiędzy składnikami. Według Rem3dy umożliwia też precyzyjne kontrolowanie położenia i ilości poszczególnych substancji w produkcie.
To już nie jest wyłącznie demonstracja technologiczna. W czerwcu 2026 r. Nourished rozpoczął sprzedaż personalizowanych, drukowanych 3D gummy stacks w sieci Boots w Irlandii. W pojedynczym produkcie można połączyć do siedmiu składników aktywnych ułożonych warstwowo.
Druk 3D nadal ma jednak ograniczenia. Literatura wskazuje na problemy ze skalą, dostępnością materiałów nadających się do druku, optymalizacją formulacji i powtarzalnością procesu.
Dla dużych producentów najważniejsze pytanie dotyczy ekonomii takiego modelu. Klasyczna linia tabletkująca wygrywa przy milionach identycznych jednostek. Druk 3D może natomiast uzyskać przewagę tam, gdzie wartością jest personalizacja, krótka seria lub możliwość zmiany składu bez przebudowy całej linii.
Jeżeli technologia będzie się rozwijała, może zmienić także sposób zarządzania produkcją. Receptura stanie się częściowo plikiem cyfrowym, a większego znaczenia nabiorą software, traceability i kontrola parametrów każdej indywidualnej jednostki.
Przyszłość może zależeć bardziej od wnętrza suplementu niż od jego kształtu
Nie każda innowacja będzie widoczna dla konsumenta. Część największych zmian może zachodzić wewnątrz znanej już kapsułki, gummy czy saszetki.
Nano- i mikroenkapsulacja pozwalają oddzielać składniki od środowiska produktu. Mogą chronić bioaktywne substancje przed światłem, temperaturą, utlenianiem czy zmianami pH. W określonych systemach mogą też poprawiać rozpuszczalność i pozwalać sterować uwalnianiem składnika. Najnowsze przeglądy zwracają również uwagę na rozwój co-encapsulation, czyli zamykania kilku współdziałających substancji w jednym systemie dostarczania.
Nie oznacza to, że każda technologia nanoautomatycznie poprawia suplement. Autorzy zwracają uwagę na problemy związane ze skalowaniem produkcji, bezpieczeństwem, regulacjami i akceptacją konsumentów.
Właśnie dlatego mikroenkapsulacja nie kończy problemu stabilności formulacji. Podobnie technologie zmniejszania wielkości cząstek wymagają odpowiedniej kontroli procesu. Pokazywaliśmy to przy nanosizingu CoQ10 i trudno rozpuszczalnych składnikach.
To właśnie technologie enkapsulacji mogą jednak otworzyć drogę do bardziej zaawansowanych gummies, napojów czy proszków. Pozwalają bowiem rozwiązywać problemy, które wcześniej uniemożliwiały zastosowanie określonego składnika w danej postaci.
W kolejnych latach możemy więc obserwować nie tyle zastąpienie kapsułek jednym nowym formatem, ile dalszą fragmentację rynku. Klasyczne tabletki pozostaną efektywne dla dużych serii i wysokich dawek. Gummies i proszki będą rozwijane jako formaty wygodne i atrakcyjne sensorycznie. Oral thin films mogą znaleźć miejsce przy małych dawkach i produktach wymagających szybkiej dezintegracji. Druk 3D daje natomiast realną możliwość budowy suplementów personalizowanych.
Dla producenta najważniejszym kryterium wyboru nie powinien być jednak efekt nowości. Nowoczesne postacie suplementów diety będą miały wartość wtedy, gdy technologia pozwoli jednocześnie utrzymać jakość, stabilność, właściwą dawkę oraz rozsądny koszt produkcji. To właśnie połączenie formulacji i procesu zdecyduje, które z obecnych eksperymentów staną się standardem przemysłowym.
Opracowanie własne na podstawie:
Ruchika et al., „The dawning era of oral thin films for nutraceutical delivery: From laboratory to clinic”, Biotechnology Advances, 2024.
Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38615985/
Hao M. et al., „Nanoencapsulation of nutraceuticals: enhancing stability and bioavailability in functional foods”, Frontiers in Nutrition, 2026.
Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41601897/
Sophian A., „Nanoencapsulation of bioactive compounds: recent advances in food systems for enhanced stability and bioavailability”, Food Chemistry, 2026.
Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42214966/
Nutraceutical Business Review, „How Rem3dy Health engineered 3D-printed personalised nutrition”, 23 lipca 2026 r.
Link: https://nutraceuticalbusinessreview.com/inventing-platform-product-rem3dy-health-3d-printed-nutrition
NutritionInsight, „Nourished launches 3D-printed personalized gummy supplements in Boots Ireland”, 1 czerwca 2026 r.
Link: https://www.nutritioninsight.com/news/nourished-personalized-gummy-supplements-boots-ireland.html
Glanbia Nutrition, „Gummy supplement trends: Formats, flavors, and functions for 2026”.
Link: https://www.glanbianutrition.com/en/nutri-knowledge-center/insights/gummy-supplement-trends-formats-flavors-and-functions-2026
Glanbia Nutrition, „Powdered supplements: Market growth and innovation opportunities”.
Link: https://www.glanbianutrition.com/en-gb/nutri-knowledge-center/insights/powdered-supplements-market-growth-and-innovation-opportunities
Dyrektywa 2002/46/WE w sprawie suplementów żywnościowych.
Link: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=CELEX%3A02002L0046-20251126