Odpowiedzialna i nowoczesna branża suplementów diety – rozmowa z Bartoszem Demianiukiem, prezesem KRSiO

Branża suplementów diety w Polsce dynamicznie się rozwija – mimo rosnącej konkurencji i zmieniających się regulacji, zainteresowanie konsumentów zdrowym stylem życia oraz profilaktyką dietetyczną nie słabnie. Wzrost świadomości

zdrowotnej, innowacyjne formy produktów i cyfrowe kanały sprzedaży napędzają ten sektor, który – choć pełen możliwości – mierzy się również z wieloma wyzwaniami. W tym kontekście kluczową rolę odgrywa Krajowa Rada Suplementów i Odżywek – organizacja reprezentująca interesy producentów, dystrybutorów i ekspertów związanych z rynkiem suplementów.

Naszym rozmówcą jest Bartosz Demianiuk, Prezes Zarządu Krajowej Rady Suplementów i Odżywek – doświadczony lider, który od lat aktywnie uczestniczy w kształtowaniu standardów i dialogu między branżą a administracją publiczną. Pod jego kierownictwem Rada nie tylko reaguje na bieżące potrzeby rynku, ale także inicjuje działania edukacyjne i legislacyjne, mające na celu poprawę jakości oraz bezpieczeństwa suplementów dostępnych na polskim rynku.

W rozmowie poruszymy tematy związane z aktualną kondycją sektora suplementów w Polsce i na świecie, oceną potencjału eksportowego polskich firm, wyzwaniami regulacyjnymi, a także trendami, które będą kształtować przyszłość tej branży. Zapytamy również o działania Rady na rzecz transparentności, edukacji konsumentów oraz budowania odpowiedzialnego wizerunku branży w oczach opinii publicznej.

To rozmowa nie tylko o rynku, ale także o roli eksperckiego przywództwa w czasach rosnącej konkurencji, cyfrowej transformacji i potrzeby budowania zaufania do produktów, które – choć powszechne – nadal budzą wiele pytań.

Jakie są główne cele i obszary działalności Krajowej Rady Suplementów i Odżywek?

Krajowa Rada Suplementów i Odżywek (KRSiO) to organizacja branżowa, której misją jest wspieranie rozwoju sektora suplementów diety i odżywek w Polsce. Stowarzyszenie działa od 2004 roku na rzecz edukacji konsumentów oraz tworzenia sprzyjającego środowiska regulacyjnego dla branży. Jego działalność opiera się na statucie, który definiuje cele i obszary aktywności Stowarzyszenia. KRSiO reprezentuje interesy producentów i dystrybutorów suplementów diety oraz żywności funkcjonalnej, zarówno na poziomie krajowym, jak i europejskim, uczestnicząc w procesach edukacyjnych, legislacyjnych i konsultacyjnych. Stowarzyszenie angażuje się w kształtowanie przepisów dotyczących suplementów diety oraz żywności funkcjonalnej, współpracując z instytucjami rządowymi i kontrolnymi, takimi jak Główny Inspektorat Sanitarny czy Ministerstwo Zdrowia. KRSiO prowadzi działalność oświatową, popularyzując wiedzę na temat roli suplementów diety w utrzymaniu zdrowia. Stowarzyszenie wspiera również wymianę doświadczeń i dobrych praktyk wśród członków, tworząc platformę do współpracy i konsultacji. KRSiO wspiera prace badawczo-rozwojowe oraz gromadzi dane naukowe dotyczące suplementów diety i ich składników, dążąc do dostosowania regulacji prawnych do najnowszych osiągnięć nauki. Ponadto, KRSiO wzmacnia swoją pozycję poprzez budowanie dobrych relacji z instytucjami rządowymi i kontrolnymi odpowiedzialnymi za rynek suplementów, zarówno w Polsce, jak i na forum międzynarodowym.

W jaki sposób Rada wspiera producentów suplementów diety w Polsce?

KRSiO aktywnie wspiera producentów suplementów diety poprzez reprezentowanie interesów branży w dialogu z organami administracji publicznej, takimi jak Główny Inspektorat Sanitarny czy Ministerstwo Zdrowia. Uczestniczy w procesach legislacyjnych i konsultacyjnych, przekazując stanowiska branży oraz opinie ekspertów. Konsultujemy zarówno krajowe propozycje zmian prawa jak również opiniujemy stanowisko Polski prezentowane na forum Komisji Europejskiej. Stowarzyszenie promuje stosowanie wysokich standardów jakości i przejrzystej komunikacji rynkowej. Organizujemy również konferencje i webinaria, które pomagają członkom Stowarzyszenia na bieżąco śledzić zmiany prawne w zakresie przepisów krajowych i unijnych. Te działania edukacyjne realizowane są we współpracy z ekspertami prawnymi i naukowcami. KRSiO pełni także rolę platformy dialogu i wymiany doświadczeń pomiędzy przedsiębiorcami, ekspertami i instytucjami publicznymi, wspierając rozwój odpowiedzialnej i innowacyjnej branży suplementów diety w Polsce. Działamy także na rzecz wspierania biznesu firm członkowskich poprzez współpracę z innymi organizacjami, które mogą wnieść dodatkową wartość do naszych działań.

Czy może Pan przybliżyć największe osiągnięcia Rady z ostatnich lat?

W ciągu ponad 21 lat intensywnej działalności KRSiO zrealizowała szereg inicjatyw mających na celu rozwój i profesjonalizację branży suplementów diety w Polsce. Zaczynaliśmy od przygotowania wkładu do listy oświadczeń zdrowotnych i żywieniowych. Przygotowywaliśmy propozycję nowelizacji Ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Jednym z kluczowych osiągnięć było opracowanie i wdrożenie Kodeksu Dobrych Praktyk Reklamy Suplementów Diety. Ten dokument, będący efektem współpracy KRSiO z innymi organizacjami branżowymi, takimi jak PASMI, POLFARMED i Suplementy Polska, ustanowił w 2017 roku standardy etyczne w zakresie reklamy suplementów diety. Kodeks wprowadził m.in. zakaz wykorzystywania wizerunku lekarzy i farmaceutów w reklamach oraz obowiązek jasnego oznaczania produktów jako „suplement diety”. W 2019 roku KRSiO aktywnie włączyła się w prace nad samoregulacją nadawców RTV pod auspicjami KRRiT. Wszyscy inicjatorzy Kodeksu Dobrych Praktyk Reklamy Suplementów Diety zgodzili się na implementację zapisów wprowadzonych przez Porozumienie nadawców do katalogu wymagań wskazanych w Kodeksie branżowym. Dzięki temu od 1 grudnia 2019 roku obowiązuje na rynku jednolity standard dotyczący przekazu reklamowego suplementów diety. KRSiO aktywnie uczestniczyła również w procesach legislacyjnych, reprezentując interesy branży w dialogu z organami regulacyjnymi, takimi jak Główny Inspektorat Sanitarny czy Ministerstwo Zdrowia. KRSiO angażowała się w konsultacje dotyczące zmian w przepisach prawa żywnościowego, dążąc do stworzenia przejrzystych regulacji dla sektora suplementów diety.

W odpowiedzi na wniosek KRSiO dotyczący rewizji stanowiska w sprawie maksymalnego poziomu witaminy D, doprowadzono do zwiększenia dopuszczalnej dawki tej witaminy w suplementach diety z 2000 IU do 4000 IU. KRSiO współpracuje również z międzynarodowymi organizacjami branżowymi, takimi jak Europejska Federacja Stowarzyszeń Producentów Produktów Prozdrowotnych (EHPM), co umożliwia jej udział w kształtowaniu polityki suplementacyjnej na poziomie Unii Europejskiej.

W chwili obecnej realizujemy np. paneuropejski projekt badania wpływu potencjalnego ograniczenia dostępności lub obniżenia parametrów jakościowych dostępnych na rynku produktów na nasz sektor gospodarki oraz zdrowie i bezpieczeństwo europejskich konsumentów.

Jak wygląda współpraca Rady z instytucjami publicznymi i międzynarodowymi organizacjami branżowymi?

KRSiO od lat prowadzi aktywną współpracę z instytucjami publicznymi w Polsce, takimi jak Główny Inspektorat Sanitarny, Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a od niedawna z Parlamentarnym Zespołem ds. Żywności Prozdrowotnej i Żywienia.

Nasze działania koncentrują się na wspieraniu procesów legislacyjnych, udziale w konsultacjach społecznych oraz inicjowaniu dialogu na temat racjonalnej suplementacji i żywności funkcjonalnej. Dzięki eksperckiemu zapleczu KRSiO aktywnie uczestniczy w opracowywaniu stanowisk i rekomendacji opartych na aktualnej wiedzy naukowej i praktyce rynkowej.

Na poziomie międzynarodowym KRSiO współpracuje z Europejską Federacją Stowarzyszeń Producentów Produktów Prozdrowotnych (EHPM), której jest członkiem, co umożliwia nam wpływ na kształtowanie polityki suplementacyjnej na poziomie Unii Europejskiej. Uczestniczymy w pracach grup roboczych, analizujemy stanowiska EFSA, a także wspólnie z europejskimi partnerami zabiegamy o harmonizację przepisów oraz promocję uczciwej konkurencji na rynku suplementów diety. Udział w działaniach EHPM pozwala nam również na bieżąco śledzić trendy i wyzwania stojące przed branżą w innych krajach UE, co przekłada się na wyższy poziom kompetencji naszych członków i lepsze przygotowanie do nadchodzących zmian regulacyjnych. KRSiO aktywnie wspiera również rozwój współpracy naukowej i branżowej, biorąc udział w wydarzeniach w kraju i za granicą.

Jak ocenia Pan aktualną kondycję rynku suplementów diety w Polsce?

Rynek suplementów diety w Polsce jest wciąż jednym z najbardziej dynamicznych w Europie. To sektor o wartości przekraczającej 8 mld zł, z prognozowanym dalszym wzrostem na poziomie 7–9% rocznie. Polska jest także jednym z czołowych eksporterów suplementów diety w Europie. Główne kategorie produktowe to witaminy i minerały (które stanowią łącznie ponad 40%), wsparcie odporności, suplementy wspierające pracę stawów i probiotyki, a także innowacyjne formaty (gumy, shoty).

Jako kraj jesteśmy zagłębiem produkcyjnym dla dużej części świata, w tym dla Europy. Eksport gotowych suplementów oraz usługi kontraktowe w zakresie wytwarzania to nasza krajowa domena.

Również konsumenci bardzo mocno ewoluowali na przestrzeni lat. Polska to kraj coraz bardziej świadomych nabywców, potrafiących coraz lepiej rozróżnić suplementy od innych kategorii produktów prozdrowotnych. Duża jest również świadomość, że odpowiednia, odpowiedzialna suplementacja jest elementem profilaktyki zdrowotnej. Polacy rozumieją coraz bardziej, że suplementy są generalnie przeznaczone dla osób zdrowych, chcących zachować swój dobrostan zdrowotny na dłużej.

Czy obserwuje Pan zmiany w podejściu konsumentów do suplementacji na przestrzeni ostatnich lat?

Zdecydowanie tak. Konsumenci stają się coraz bardziej świadomi, dociekliwi i odpowiedzialni. Coraz częściej poszukują informacji o składzie produktów, ich pochodzeniu i bezpieczeństwie. Konsumenci oczekują transparentności i wiarygodnych źródeł wiedzy. Kłóci się to nieco z przepisami, które ograniczają możliwość komunikowania na temat właściwości składników odżywczych oraz tych wspierających funkcje fizjologiczne organizmu w przekazach rynkowych.

Jakie segmenty rynku rozwijają się najszybciej – np. probiotyki, suplementy dla sportowców, beauty itp.?

Najdynamiczniej rosną kategorie związane z odpornością, zdrowiem psychicznym oraz szeroko pojętym „well-beingiem”. Widać szczególnie duże zainteresowanie probiotykami, suplementami wspierającymi zdrowie jelit i układ odpornościowy. Coraz większą popularność zyskują także suplementy w segmencie „beauty from within” – związane z pięknem, urodą, skórą, włosami i paznokciami. Ważnym trendem jest też suplementacja dla osób aktywnych fizycznie i sportowców, a także produkty dla dzieci i seniorów. Na znaczeniu zyskują formy innowacyjne: shoty, saszetki, żelki czy formy spersonalizowane. W tym zakresie nie odbiegamy od reszty Europy i ogólnoświatowych trendów.

Jak wygląda kwestia regulacji prawnych w Polsce – czy są wystarczająco jasne i skuteczne?

Polski rynek suplementów funkcjonuje w oparciu o przepisy krajowe oraz regulacje unijne. Z perspektywy przedsiębiorców nadal widoczny jest problem niejednolitej interpretacji prawa i rozbieżności w działaniach różnych organów kontrolnych. Rozbieżności nie tylko instytucjonalnej, ale też geograficznej.

Brakuje jasnych, stabilnych ram w niektórych obszarach, np. w zakresie maksymalnych poziomów witamin i składników mineralnych. Mamy też pewne problemy z interpretacją przepisów, choćby najważniejszej z ustaw – Ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Dlatego jako KRSiO aktywnie postulujemy wprowadzenie większej przejrzystości działania organów i przewidywalności prawa – tak, by przedsiębiorcy mogli rozwijać swoje firmy w stabilnym otoczeniu regulacyjnym, a konsumenci mieli pewność bezpieczeństwa i jakości produktów. Pracujemy tym obszarze razem z polskimi decydentami, między innymi uczestnicząc w pracach zespołu parlamentarnego ds. Żywności Prozdrowotnej i Żywienia. Chętnie pomagamy w ten sposób naszym Parlamentarzystom w zrozumieniu barier wpływających na sektor oraz problemów dotyczących konsumentów – wszak ponad 75% Polaków stosuje suplementy diety, a odpowiednia profilaktyka zdrowotna, której częścią jest prawidłowe odżywianie i aktywność fizyczna to także źródło dobrobytu ekonomicznego oraz ogromnych oszczędności na poziomie budżetu państwa. Szacuje się bowiem, że każda złotówka wydana na profilaktykę dzisiaj zawraca się przynajmniej czterokrotnie w postaci ograniczenia kosztów opieki zdrowotnej w kolejnych latach.

Jak Polska wypada na tle innych krajów europejskich pod względem wielkości i dynamiki rynku suplementów?

Polska należy do czołówki europejskich rynków suplementów diety – zarówno pod względem dynamiki, jak i różnorodności oferty. Jesteśmy jednym z najbardziej chłonnych rynków w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, a polskie firmy coraz częściej są obecne również na innych rynkach UE. Dla wielu z nich eksport stanowi kluczowe źródło przychodów. Wyróżnia nas wysoka innowacyjność i duża liczba średnich przedsiębiorstw, które szybko reagują na potrzeby konsumentów z całego świata.

Na odległych rynkach eksportowych polscy producenci suplementów czy wytwórcy kontraktowi postrzegani są jako synonim słowa jakość, bezpieczeństwo i wiarygodność.

Mamy ogromny potencjał wzrostu, aczkolwiek nie zawsze idą za tym sygnały wsparcia ze strony państwa. Dla przykładu w ostatnich projektach dofinansowywanych ze środków unijnych często wykluczano udział firm z sektora suplementów diety.

Sytuacja ta wynika z dosyć niskiego poziomu wiedzy na temat tego czym są w istocie suplementy diety oraz jakie jest ich znaczenie dla zdrowia publicznego, budżetu i gospodarki państwa. Problem ten dotyczy nie tylko Polski, ale większości krajów europejskich i jest obszarem naszych ciągłych aktywności. Bo wspieranie sektora to dla nas przede wszystkim ciągła edukacja nie tylko uczestników rynku i konsumentów, ale także decydentów i organów nadzoru.

Jakie inicjatywy podejmuje Rada w kontekście promowania polskiego rynku na forum międzynarodowym?

KRSiO aktywnie współpracuje z EHPM, dzięki czemu mamy możliwość prezentowania polskich doświadczeń i potrzeb branży na forum europejskim. Wspólnie z partnerami zabiegamy o ujednolicenie regulacji, wspieramy inicjatywy związane z bezpieczeństwem i transparentnością suplementów oraz promujemy polskich producentów jako wiarygodnych partnerów biznesowych. Rada bierze również udział w konferencjach i wydarzeniach międzynarodowych, gdzie prezentujemy dorobek polskiej branży i nawiązujemy kontakty wspierające ekspansję zagraniczną.

Dzielimy się zdobytą tam wiedzą z naszymi firmami członkowskimi. Pomagamy w kontaktach między firmami, jesteśmy także platformą wymiany informacji rynkowych na poziomie międzynarodowym.

Jakie trendy obecnie dominują na rynku suplementów diety – zarówno w Polsce, jak i na świecie?

Do najważniejszych trendów należą personalizacja suplementacji, wzrost nacisku na produkty lokalne, naturalne i roślinne, rozwój kategorii probiotyków oraz suplementów wspierających zdrowie psychiczne i odporność. Rosnącym trendem jest także łączenie suplementów z nowymi technologiami – np. aplikacjami monitorującymi dietę czy urządzeniami typu wearables. Na świecie widać też silny nacisk na zrównoważony rozwój: opakowania przyjazne środowisku, transparentne łańcuchy dostaw i odpowiedzialne pozyskiwanie surowców.

Te trendy widoczne są także w Polsce. Nie odbiegamy w niczym od rynku europejskiego czy ogólnoświatowego. Generalnie konsumenci pragną poprawić swój komfort życia i uzupełniać deficyty żywieniowe w coraz bardziej świadomy i odpowiedzialny sposób. Ważnym obszarem suplementacji jest wspieranie różnych funkcji fizjologicznych naszych organizmów. Wszystko po to, by żyć dłużej w zdrowiu.

Czy wzrost świadomości konsumentów wpływa na jakość i transparentność oferty rynkowej?

Tak – konsumenci coraz częściej oczekują od producentów pełnej przejrzystości: jasnego składu, rzetelnych informacji na etykiecie, potwierdzeń badań i certyfikatów jakości. To wymusza na producentach wyższe standardy oraz inwestycje w kontrolę jakości i komunikację. W dłuższej perspektywie sprzyja to całej branży, ponieważ buduje zaufanie do suplementów jako istotnego elementu systemu profilaktyki zdrowotnej.

Dziś możemy za pomocą ogólnodostępnych narzędzi zweryfikować praktycznie każdą tezę. Możemy sprawdzić każdą informację. Brak transparentności ze strony sektora byłby przejawem braku odpowiedzialności i szacunku dla naszych odbiorców – konsumentów na całym świecie. Na to nie możemy sobie jako branża pozwolić, dlatego wiele naszych działań kierujemy na to, by dostarczyć konsumentom rzetelne informacje na temat zarówno samej kategorii produktów jak również ich właściwości, jakości i bezpieczeństwa.

Jakie wyzwania stoją przed branżą w najbliższych latach – regulacyjne, surowcowe, związane z dezinformacją?

Największe wyzwania to: konieczność harmonizacji przepisów na poziomie UE, rosnące koszty surowców i trudności w ich pozyskiwaniu, a także walka z szarą strefą i nieuczciwą reklamą. Branża musi także mierzyć się z wyzwaniami związanymi ze zmianami klimatycznymi i wymogami zrównoważonego rozwoju. Dodatkowo, pojawiające się nowe kategorie produktów, takie jak suplementy oparte na grzybach medycznych czy adaptogenach, wymagają uregulowania i edukacji konsumentów.

Przed nami długa droga, której najważniejszym celem jest edukacja uczestników rynku, poprawa warunków prowadzenia działalności gospodarczej, doprecyzowanie istniejących, często naprawdę do- brych i wyważonych regulacji prawnych, oraz ciągłą dbałość o jakość i bezpieczeństwo produktów.

Czy Krajowa Rada angażuje się w działania edukacyjne skierowane do konsumentów? 

Naszą misją edukacyjną jest przede wszystkim wspieranie producentów oraz dialog z decydentami. Koncentrujemy się na dostarczaniu rzetelnej wiedzy branży, aby oferowane pro- dukty były zgodne z regulacjami, bezpieczne i wysokiej jakości. Edukujemy także administrację publiczną, wskazując na dobre praktyki i rozwiązania legislacyjne. Choć nie prowadzimy działań bezpośrednio skierowanych do konsumentów, to poprzez podnoszenie standardów w branży i współpracę z regulatorami pośrednio przyczyniamy się do tego, by konsumenci mieli dostęp do bezpiecznych i transparentnie komunikowanych suplementów diety.

Jakie działania są podejmowane, by przeciwdziałać dezinformacji i nadużyciom w reklamach suplementów?

KRSiO od lat promuje standardy etyczne w komunikacji rynkowej. Współtworzyliśmy Kodeks Dobrych Praktyk Reklamy Suplementów Diety, oraz wspomniane Porozumienie Nadawców RTV w sprawie reklamy suplementów diety, które to jasno określają zasady rzetelnej reklamy i komunikacji. Monitorujemy rynek i zgłaszamy przypadki naruszeń, a także współpracujemy z nadawcami, organami nadzoru i branżą w celu eliminowania nieuczciwych praktyk. Uczymy także konsumentów, by potrafili rozróżnić przekaz rzetelny od wprowadzającego w błąd.

Jakie są najważniejsze priorytety Rady na najbliższe 2-3 lata?

Priorytetem jest dalsze wzmacnianie dialogu z administracją publiczną, rozwój działań edukacyjnych, walka o przejrzyste i przewidywalne regulacje oraz aktywne uczestnictwo w procesach harmonizacji prawa na poziomie UE. Równie ważne jest wspieranie innowacyjności i konkurencyjności polskich firm oraz budowanie wizerunku branży jako odpowiedzialnej i transparentnej.

Jakie zmiany w otoczeniu prawnym lub rynkowym byłyby, Pana zdaniem, najbardziej potrzebne?

W Polsce potrzebna jest także większa spójność i przewidywalność decyzji organów kontrolnych, by ograniczyć ryzyko dla przedsiębiorców i zapewnić równe warunki konkurencji. Konsumenci potrzebują natomiast dostępu do rzetelnej wiedzy na temat zdrowego trybu życia, w tym prawidłowego odżywiania i świadomej suplementacji, gdy jest potrzebna, będących nieodłącznym elementem profilaktyki zdrowia. Decydenci potrzebują pomocy w zrozumieniu znaczenia tego sektora gospodarki.

Czego życzyłby Pan branży suplementów diety w Polsce na przyszłość?

Przede wszystkim większego poczucia jedności i ważności naszej misji. Bo dbanie o zdrowie i przyszłość milionów osób to ogromna odpowiedzialność, ale też niesamowite wyzwanie. Życzyłbym też nam wszystkim stabilności regulacyjnej, dalszego rozwoju opartego na innowacji i jakości, a także wzrostu zaufania konsumentów i decydentów. Życzę, by polska branża suplementów diety była postrzegana jako odpowiedzialna i nowoczesna – bo taka właśnie jest – a same suplementy diety traktowane były jako wartościowy element wspierający zdrowie publiczne i profilaktykę. Mamy w zasięgu ręki wszystkie niezbędne elementy: wiedzę, prawo, produkty, zasady i misję – połączenie tych elementów w jedno oraz propagowanie wiedzy na ich temat wystarczy by przyszłość nas wszystkich była optymistyczna.

Zobacz również: Grzyb reishi (Ganoderma lucidum) – jakie właściwości ma „król ziół”?

Przejdź do artykułu